Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki
Gminna Biblioteka Publiczna - Kulturoteka w Cegłowie

Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów

Utworzono dnia 26.03.2021
"Kto ratuje jedno życie ratuje cały świat” (Talmud)
24 marca, w rocznicę śmierci ośmioosobowej rodziny Ulmów z Markowej, rozstrzelanej przez niemieckich żandarmów, obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Z tej okazji warto sięgnąć do historii naszej najbliższej okolicy i przypomnieć tragiczne wydarzenia, które rozgrywały się tu blisko 80 lat temu.
Za pomoc Żydom w Generalnej Guberni groziła kara śmierci, a mimo to, mieszkańcy Cegłowa nieśli pomoc swym żydowskim sąsiadom. Szczególnie wielu ukrywano w Cegłowie oraz podcegłowskiej wsi Cisie, ale pomagali w tym procesie także harcerze z Cegłowa, którzy zaangażowani byli w akcję dostarczania produktów pochodzących z nieodebranych paczek, ukrywającym się Żydom. Na pewno w Cisiu rodzina Kieliszczyków ukrywała Freję i Fatimę wraz z ich dziećmi, ale gdy tylko zostali ostrzeżeni o grożącym im niebezpieczeństwie, Żydów wywieziono w bezpieczne miejsce. W Cegłowie natomiast, Jan Wąsowski ukrywał rodzeństwo: Esterę, Jojne i Mendla Goldsteinów oraz małego Mosze, którzy byli jego przedwojennymi sąsiadami.
Jedna z najtragiczniejszych dla miejscowej ludności nocy miała miejsce z 27 na 28 czerwca 1943 r., gdy po odbytym w Cegłowie odpuście, wieś otoczyli Niemcy. Nie do końca pewny był powód, dla którego to zrobili. Oprócz chęci wyłapania ukrywanych Żydów i ukarania Polaków zaangażowanych w ten proceder, pojawiają się także i inne przesłanki . Przed tą akcją struktury Podziemnego Państwa przeprowadziły bowiem szereg udanych akcji sabotażowych – a więc mogły być to także działania odwetowe. Mińskie Gestapo, wraz z żołnierzami Wehrmachtu, we wczesnych godzinach nocnych rozpoczęło skoordynowaną i bardzo szczegółową akcję przeszukiwania gospodarstw w Cisiu i Cegłowie. W ten sposób natknęli się oni na ukrywanych tam Żydów, ale też odnaleźli ludzi zaangażowanych w walkę podziemną i ukrywaną przez nich broń. Po zakończonej pacyfikacji spalono sporą część zabudowań w Cisiu oraz przepędzono na przykościelny plac w Cegłowie ludzi podejrzewanych o konspirację lub ukrywanie Żydów. Tam dokonano selekcji i rozstrzelano ich. W czasie egzekucji, kierujący akcją Niemiec miał powiedzieć: „Kara, jaką ponoszą w tej chwili ci ludzie, to kara za łamanie zarządzeń niemieckich. Następnym razem zginiecie wszyscy, a wasze domy zrównane zostaną z ziemią ”. Ponoć strat w ludziach byłoby więcej, gdyby w obronie miejscowych nie stanął ówczesny wójt Cegłowa, Niemiec – Arnold Schultz .
W pacyfikacji zginęło 36 mieszkańców pochodzenia polskiego i najprawdopodobniej 3 Żydów (Goldsteinowie). Część ofiar zginęła w Cisiu, w czasie samej akcji, a pozostali zostali zamordowani w Cegłowie przy torach kolejowych. W 1981 r. wzniesiono w tym miejscu krzyż upamiętniający pomordowanych mieszkańców Cegłowa i Cisia, a ich nazwiska uwieczniono na tablicy pamiątkowej na cegłowskim rynku. (na podst. oprac. dr Andrzeja Chojnackiego). Cdn.

Wyszukiwarka w katalogu online


 
 

Godziny otwarcia

Poniedziałek     11.00 - 19.00
Wtorek             11.00 - 19.00
Środa               11.00 - 19.00
Czwartek          11.00 - 19.00
Piątek              11.00 - 19.00
Sobota               8.00 - 15.00

Zegar

Kalendarz

Rok wcześniej Miesiąc wcześniej
Maj 2021
Miesiąc później Rok później
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6

Imieniny

Licznik odwiedzin:

W tym tygodniu: 6

W poprzednim tygodniu: 235

W tym miesiącu: 297

W poprzednim miesiącu: 1095

Wszystkich: 0

VIDEO